Title of Page: Legal Literacy

Image © Grant Hyatt Photography

Y Cynllun Gwaith

Cyflwyniad

Dyletwyddau a Chyfrifoldebau’r Bwrdd Cenedlaethol

Mae gan y Bwrdd Cenedlaethol dair prif ddyletswydd sydd wedi dylanwadu ar ein cynllun gwaith, sef:
1. Darparu cymorth a chyngor i Fyrddau Diogelu, gyda’r nod o sicrhau eu bod yn effeithiol
2. Adrodd ar ddigonolrwydd ac effeithiolrwydd trefniadau i ddiogelu plant ac oedolion yng Nghymru
3. Gwneud argymhellion i Weinidogion Cymru ynghylch sut y gellid gwella’r trefniadau hynny (A.132 (2)).

At hynny, mae wyth o gyfrifoldebau penodol y Bwrdd Cenedlaethol yn cael eu hegluro yn Gweithio Gyda’n Gilydd i Ddiogelu Pobl, sef y Canllawiau ynghylch Diogelu, dan Ran 7 y Ddeddf. Hynny yw:
1) [Mae’r Bwrdd Cenedlaethol yn] gweithio ochr yn ochr â Byrddau Diogelu Oedolion a Byrddau Diogelu Plant i sicrhau gwelliannau cyson i bolisïau ac arferion diogelu ledled Cymru (par. 246)
2) Bydd [y Bwrdd Cenedlaethol] yn ymgysylltu â chadeiryddion y Byrddau Diogelu, ac arolygiaethau perthnasol…o leiaf ddwywaith y flwyddyn (par. 258)
3) Bydd aelodau’r Bwrdd Cenedlaethol yn cael y wybodaeth ddiweddaraf am agweddau polisi a thystiolaeth ar ddiogelu ac amddiffyn mewn rhannau eraill o’r DU a thu hwnt er mwyn dysgu o’r rheini a gwerthuso perfformiad cymharol Cymru (par. 261)
4) Os bydd…yn nodi thema o bryder…gallai’r Bwrdd Cenedlaethol argymell i Weinidogion Cymru y dylai’r mater gael ei drosglwyddo i’w archwilio gan Lywodraeth Cymru neu’r arolygiaeth berthnasol (par. 263)
5) Bydd y Bwrdd Cenedlaethol yn defnyddio mecanweithiau i ymgysylltu’n rheolaidd â phob math o grwpiau cyfeirio, ymarferwyr ac unigolion arbenigol (par. 264)
6) Bydd y Bwrdd Cenedlaethol yn cyhoeddi ei adroddiadau blynyddol ei hun gan gynnwys unrhyw waith arfaethedig. Bydd hefyd yn cynnal digwyddiad neu ddigwyddiadau ymgysylltu blynyddol (par. 265)
7) Mae gan y Bwrdd Cenedlaethol ddyletswydd benodol o dan adran 133(2)(d) o’r Ddeddf i “ymgynghori â’r rhai y gallai trefniadau i ddiogelu oedolion a phlant yng Nghymru effeithio arnynt”. Bydd yn defnyddio’r ddyletswydd honno i wella ei ddealltwriaeth ac ymestyn ei brofiad o ddiogelu ac amddiffyn yng Nghymru (par. 266)
8) Bydd y Bwrdd Cenedlaethol yn ystyried yr hyn a ddysgwyd o weithgareddau ‘ymgysylltu â defnyddwyr’ y Byrddau Diogelu (par. 266).

Y Cynllun Gwaith

1. 1. Darparu cymorth a chyngor i Fyrddau Diogelu, gyda’r nod o sicrhau eu bod yn effeithiol
CynllunCwmpas a DulliauDeilliannau
Datblygu ymgyrch cenedlaethol codi ymwybyddiaeth i Gymru

Mae’r Bwrdd Cenedlaethol yn gyfrifol am ymgysylltu â’r cyhoedd yn gyffredinol ynghylch diogelu ond nid yw wedi gallu mynd i’r afael â hynny eto.

Er gwaethaf ymgyrchoedd a gweithgarwch sylweddol gan fyrddau rhanbarthol i godi ymwybyddiaeth y cyhoedd, nid yw’r cyhoedd yn gyffredinol yn gwybod llawer o hyd am rôl asiantaethau a gwaith Byrddau Diogelu Rhanbarthol, heblaw pan geir adroddiadau yn y cyfryngau pan gaiff adolygiadau eu cyhoeddi.
Mae’r Bwrdd Diogelu Annibynnol Cenedlaethol mewn partneriaeth â Llywodraeth Cymru a Byrddau Rhanbarthol Diogelu Plant ac Oedolion:

• Yn cytuno ar negeseuon allweddol yn genedlaethol ar gyfer y 12 mis nesaf
• Yn hwyluso ymgyrch ar gyfryngau cymdeithasol
• Yn cynorthwyo gyda chynnwys ar y wefan
• Yn dylanwadu ar thema’r wythnos ddiogelu
• Yn penderfynu ar negeseuon allweddol gan randdeiliaid a defnyddwyr gwasanaeth.
Cynyddu’r cyfleoedd i’r cyhoedd yn gyffredinol ymgysylltu â byrddau diogelu neu’r asiantaethau sy’n rhan ohonynt.
Y wefan• Ailwampio’r wefan bresennol
• Cynnal a chadw’r wefan newydd yn barhaus bob mis.
Gwefan y Bwrdd Diogelu Annibynnol Cenedlaethol yn fwy cyfredol ac yn haws ei defnyddio.
Rheoli sianelau digidol• Caffael contract yn ôl y gofyn ar gyfer rheoli a gwerthuso sianelau dwyieithog ar gyfryngau cymdeithasol:

✓ Facebook
✓ Twitter
✓ YouTube
Sianelau cyfathrebu cyfredol, hollol ddwyieithog ar gyfryngau cymdeithasol.
Dysgu o adolygiadau• Seminar i rannu canfyddiadau adolygiadau, gan gynnwys Adolygiad Chris Wade Arolygiaeth Gofal Iechyd Cymru
• Gweithio gyda Llywodraeth Cymru ar Adolygiad Unedig Sengl o Waith Diogelu
• Cyfrannu i adolygiad cenedlaethol a chymryd rhan yn y gwaith o lywodraethu adolygiadau dysgu (Adolygiadau Dynladdiad Domestig, Adolygiadau Ymarfer Oedolion, Adolygiadau Ymarfer Plant)
• Comisiynu diweddariad ynghylch yr adolygiad thematig o Adolygiadau Ymarfer Oedolion
• Comisiynu ymchwil i Ddiogelu Oedolion
Caiff gwersi eu dysgu o bob adolygiad unigol yn lleol ac yn genedlaethol.
Darparu cymorth a chyngor ynghylch eu heffeithiolrwydd i gyfarfodydd byrddau diogelu• Aelodau’r Bwrdd Diogelu Annibynnol Cenedlaethol yn mynychu cyfarfodydd Byrddau Diogelu Rhanbarthol ac yn cymryd rhan ynddynt
• Y Bwrdd Diogelu Annibynnol Cenedlaethol yn datblygu trosolwg o gynlluniau gwaith y Byrddau Diogelu Rhanbarthol a themâu a materion sy’n dod i’r amlwg.
Mae enghreifftiau o’r cymorth a’r cyngor a ddarparwyd yn cael eu hadlewyrchu mewn cyfarfodydd â Gweinidogion a Chadeiryddion Byrddau Rhanbarthol ac yn Adroddiad Blynyddol y Bwrdd Cenedlaethol.
Ymateb i themâu sy’n dod i’r amlwg

Sy’n cynnwys Diogelu Oedolion, gan weithio gyda’r Comisiynydd Pobl Hŷn
Mae’r Bwrdd yn cael ymholiadau o ganlyniad i’w waith. Mae cylch gwaith y Bwrdd yn ymestyn fel ei fod yn cynnwys darparu cyngor a chymorth.Adroddiad Blynyddol sy’n cofnodi’n effeithiol themâu sy’n dod i’r amlwg.
2. 2. Adrodd ar ddigonolrwydd ac effeithiolrwydd trefniadau i ddiogelu plant ac oedolion yng Nghymru
CynllunCwmpas a DulliauDeilliannau
Adroddiad Blynyddol ar effeithiolrwydd trefniadau yng Nghymru• Llunio Adroddiad Blynyddol erbyn 31.10.2020.
• Cyfarfodydd misol y Bwrdd Diogelu Annibynnol Cenedlaethol.
Argymhellion ynghylch sut y gellid gwella’r trefniadau hynny.
Ymgysylltu â chadeiryddion Byrddau Diogelu Rhanbarthol• Cyfarfodydd chwarterol rhwng y Bwrdd Diogelu Annibynnol Cenedlaethol, Llywodraeth Cymru a chadeiryddion y Byrddau Diogelu Rhanbarthol.Cylch gorchwyl y cytunwyd arno, sy’n egluro sut y dylai’r cyrff hyn gydweithio.

Datblygu blaenoriaethau cyffredin ar gyfer gweithio mewn modd cydweithredol.

Adroddiad Blynyddol y Bwrdd Diogelu Annibynnol Cenedlaethol.
Ymgysylltu ag arolygiaethauCyfarfod ag:
• Arolygiaeth Gofal Cymru
• Swyddfa Archwilio Cymru
• Arolygiaeth Gofal Iechyd Cymru
• Estyn
• Arolygiaeth Carchardai Ei Mawrhydi
• Arolygiaeth Prawf Ei Mawrhydi
• Arolygiaeth Cwnstabliaeth Ei Mawrhydi
Datblygu fframwaith sicrwydd y cytunwyd arno, er mwyn penderfynu ar ddigonolrwydd ac effeithiolrwydd trefniadau yng Nghymru.
Cyfrannu at werthuso’r cydarolygiad a gynhaliwyd fel prosiect peilot yng Nghasnewydd.
Ymgysylltu â sefydliadau rhanddeiliaid allweddolYmgysylltu â rhanddeiliaid/defnyddwyr gwasanaeth.

Pob aelod o’r Bwrdd Diogelu Annibynnol Cenedlaethol i gadw mewn cysylltiad â sefydliad penodol:

• Y Comisiynydd Pobl Hŷn (JR)
• Comisiynydd Plant Cymru (TH)
• Comisiynydd Cenedlaethau’r Dyfodol (JA)
• Comisiynydd Heddlu a Throseddu (JR)
• Iechyd Cyhoeddus Cymru (JR)
• Gofal Cymdeithasol Cymru (JR a TY)
• Cyngor y Gweithlu Addysg (TY)
• Y Comisiwn Elusennau trwy Gyngor Gweithredu Gwirfoddol Cymru (KM)
• Y Gwasanaeth Datgelu a Gwahardd (JR)
Ymgysylltu’n effeithiol â defnyddwyr gwasanaeth.
Trefniadau Diogelu Gweithredol Amlasiantaeth – Cam 2

Cyfarfodydd â’r grŵp rhanddeiliaid (3)
• Yn dilyn Cam 1 – adolygiad llenyddiaeth wedi’i gynnal yn rhan o gynllun gwaith 2019/20
• Bydd y Bwrdd Diogelu Annibynnol Cenedlaethol yn edrych ar yr argymhellion ac yn adrodd i’r Gweinidog
• Sicrhau bod y grŵp rhanddeiliaid yn cael y wybodaeth ddiweddaraf am gynnydd a chanfyddiadau Cam 1 a 2.
Fframwaith Egwyddorion.
Fframwaith Perfformiad Gwaith Diogelu Amlasiantaeth i Gymru• Pennu hyd a lled y prosiect gyda Llywodraeth Cymru
• Mapio’r modelau presennol sy’n cael eu defnyddio ledled Cymru a gweddill y DU
Datblygu fframwaith sicrwydd y cytunwyd arno, er mwyn penderfynu ar ddigonolrwydd ac effeithiolrwydd trefniadau yng Nghymru.
3. 3. Gwneud argymhellion i Weinidogion Cymru ynghylch sut y gellid gwella’r trefniadau hynny (A.132 (2)).
CynllunCwmpas a DulliauDeilliant
Cyfarfodydd â’r Gweinidog• Hyd at 4 cyfarfod y flwyddyn
• Trwy’r Adroddiad Blynyddol
• Codi materion penodol wrth iddynt godi.
Sicrhau bod y Gweinidog yn cael y wybodaeth ddiweddaraf am faterion sy’n dod i’r amlwg a cheisio cyngor yn ôl yr angen.

Cynllun Gwaith y Bwrdd 2018-19

Cynllun Gwaith y Bwrdd 2019-20